Working With Commits

İyi commit mesajları yazmak, git log/git show ile geçmişte gezinmek, git commit -am, ve git commit --amend'in var olan bir commit'i yerinde değiştirmek yerine YENİ bir commit oluşturduğunu anlamak. HEAD ve HEAD~1/HEAD~2 referansları.

Başlangıç 25 dk
↓ PDF İndir
EN

Artık nasıl commit oluşturacağını biliyorsun. Bu ders, commit'lerini gerçekten faydalı hale getirmekle ilgili — hem gelecekteki kendine, hem kod tabanının neden şu anki hâline geldiğini anlamaya çalışırken git log'u okuyacak her takım arkadaşına. Bir repository'nin geçmişi bir tür dokümantasyondur; "fix" ve "update" adlı commit'lerle dolu bir repository hiçbir şeyi dokümante etmez.

İyi Commit Mesajları Yazmak

İyi bir commit mesajı tek bir soruyu yanıtlar: bu değişiklik neden yapıldı? Ne yapıldığı zaten git diff'te görünür — mesajın bunu tekrarlamasına gerek yok.

Kötü:  fix bug
Kötü:  update UserService.java
İyi:   Fix NullPointerException when user has no roles assigned
İyi:   Add retry logic to handle transient database timeouts

Çoğu takımın kullandığı konvansiyon, emir kipiyle yazılmış kısa (~50 karakter) bir özet satırıdır ("Add", "Fix", "Remove" — "Added" ya da "Fixes" değil), isteğe bağlı olarak boş bir satır ve nedeni tek cümleden fazlası gerektiriyorsa daha uzun bir açıklama takip eder.

Bilinmesi gereken, giderek daha yaygınlaşan bir konvansiyon Conventional Commits'tir — özeti bir tip önekiyle başlatmak:

feat: add password reset endpoint
fix: correct off-by-one error in pagination
docs: update README setup instructions
refactor: extract validation logic into a separate method

Bu, Git'in kendisi tarafından zorunlu tutulmaz — bir takım/araç konvansiyonudur (bazı projeler bunu changelog otomatik üretmek için kullanır) — ama profesyonel Java/Spring Boot takımlarında yeterince yaygındır ki tanıman gerekir.

git log ve Faydalı log Seçenekleri

git log'un, varsayılan çok satırlı çıktıdan gündelik kullanımda çok daha faydalı hale getiren seçenekleri vardır:

git log --oneline              # commit başına tek satır -- hızlı genel bakış
git log --oneline -5           # yalnızca son 5 commit
git log --author="Ada"         # yalnızca belirli bir yazarın commit'leri
git log --since="2 days ago"   # yalnızca son zamanlardaki commit'ler
git log -- UserService.java    # yalnızca bu dosyayı değiştiren commit'ler

Özellikle git log --oneline, bir alışkanlık hâline geldiğinde günde onlarca kez çalıştıracağın bir şeydir — taranması kolay, kompakt bir commit-hash + özet görünümü verir.

git show

git log commit'leri listelerken, git show sana belirli BİR commit'in tam içeriğini gösterir — mesajını ve tam diff'ini:

git show 4f2a1c9        # belirli bir commit'i (kısmi) hash ile göster
git show HEAD           # en son commit'i göster

Git'in bir hash'i benzersiz olarak tanımlaması için yalnızca yeterli önek gerekir — normal boyutlu bir projede genellikle 7 karakter yeterlidir.

git commit -am ile Commit Oluşturmak

Git'in zaten takip ettiği dosyalar için, -am staging ve commit'i tek adımda birleştirir:

git commit -am "Fix null check in UserService"

Bu, git add -u (takip edilen, değiştirilmiş TÜM dosyaları stage'le) ardından git commit -m "..." ile aynıdır. Önemli kelime "takip edilen" — -am, yepyeni, takip edilmeyen dosyaları stage'lemez; onlar için hâlâ açık bir git add gerekir.

Son Commit'i Değiştirmek — git commit --amend

Az önce commit attıysan ve hemen bir hata fark ettiysen — mesajda bir yazım hatası, ya da dahil etmeyi unuttuğun bir dosya — --amend ayrı bir "oops" commit'i oluşturmadan bunu düzeltmene izin verir:

git add ForgottenFile.java     # unuttuğun dosyayı stage'le
git commit --amend             # mesajı isteğe bağlı düzenlemek için editör açar
git commit --amend --no-edit   # aynı mesajı koru, yalnızca stage edilenleri ekle

#!/bin/sh
# Committing, noticing a forgotten file, and amending instead of creating a
# second "oops" commit.

git commit -m "Add UserService with findById method"
# Output:
# [main 8a1b2c3] Add UserService with findById method
#  1 file changed, 8 insertions(+)

# Oops -- forgot the matching test file.
git add UserServiceTest.java
git commit --amend --no-edit

# Output:
# [main a9f3e21] Add UserService with findById method
#  2 files changed, 24 insertions(+)

# Note the new commit hash (a9f3e21) -- it REPLACED 8a1b2c3, it did not edit
# it in place. `git log --oneline -1` now shows only the new commit.
git log --oneline -1
# Output:
# a9f3e21 Add UserService with findById method

Önemli kavram: --amend, var olan commit'i yerinde DEĞİŞTİRMEZ — Git commit'leri değişmezdir (immutable). Aslında olan şey, Git'in eskisinin yerine geçecek yepyeni bir commit oluşturması ve branch'ini yeni olana işaret edecek şekilde taşımasıdır. Eski commit teknik olarak bir süre daha var olmaya devam eder (bu kursta daha sonra ele alınacak git reflog ile kurtarılabilir), ama artık branch'inin geçmişinin bir parçası değildir.

Bu ayrım önemlidir çünkü ima ettiği şey şudur: eğer o commit'i zaten push ettiysen ve başka biri onu pull ettiyse, amend etmek senin geçmişinle onların geçmişi arasında bir sapma yaratır — branch'in artık o pozisyonda onların sahip olduğu kopyadan farklı bir commit'e sahip. Kural tam olarak bu yüzden şudur: yalnızca hâlâ yerel olan, henüz kimsenin pull etmediği commit'leri amend et. Paylaşılan geçmişi yeniden yazmanın tam tehlikesini, bu kursta daha sonra git push --force'a geldiğimizde ele alacağız.

HEAD'i Anlamak

HEAD, Git'in "şu an checkout edilmiş olan commit" için kullandığı isimdir — sabit bir şey değil, bir işaretçidir (pointer). Çoğu zaman HEAD, mevcut branch'inin ucuna işaret eder ve her commit attığında otomatik olarak ileri hareket eder.

git log -1 HEAD    # HEAD'in şu an işaret ettiği commit'i göster

HEAD'i Git araçlarında ve hata mesajlarında sürekli göreceksin — her zaman "şu anda, checkout edilmiş geçmişimde, burada" anlamına gelir.

Commit Referansları — HEAD~1, HEAD~2, vb.

Hash'lerini bilmeden, önceki commit'lere HEAD'e göreceli olarak referans verebilirsin:

git show HEAD~1     # mevcut commit'ten önceki commit
git show HEAD~2     # mevcut commit'ten iki önceki commit
git log HEAD~3..HEAD  # en son 3 commit

HEAD~1 genellikle HEAD^ olarak da yazılır (normal, tek-ebeveynli bir commit zinciri için ikisi de aynı anlama gelir — ^ ve ~N yalnızca birden fazla ebeveyni olan merge commit'ler devreye girdiğinde farklılaşmaya başlar, ki bunu Merge dersinde ele alacağız). Bunları bir sonraki derste, Undoing Changes'te, sürekli kullanacaksın — git reset gibi komutlar hedeflerini neredeyse her zaman bu şekilde ifade eder.

Yaygın Hatalar

  • Zaten push edilmiş ve başka biri tarafından pull edilmiş bir commit'i amend etmek. Bu, paylaşılan geçmişi yeniden yazar — kimsenin o commit'e sahip olmadığından emin olmadıkça kaçın.
  • -am kullanıp yanlışlıkla working tree'de duran ilgisiz değişiklikleri commit etmek.
  • Commit mesajlarını neyin değiştiğini açıklayacak şekilde yazmak ("UserService'te 3 satır değişti") neden yerine — diff zaten neyin değiştiğini gösterir.

En İyi Pratikler

  • Commit'leri küçük ve odaklı tut — commit başına tek mantıksal değişiklik, ilgisiz düzeltmelerin karışımı değil.
  • Özet satırını emir kipinde, ~50 karakterin altında yaz.
  • Henüz push etmediğin commit'ler için git commit --amend'i rahatça kullan — bu, "typo düzeltme" takip commit'leri biriktirmek yerine geçmişi temiz tutar.

Özet, Cheat Sheet ve Terimler Sözlüğü

Özet

  • Bir commit mesajı nedeni açıklamalı, yalnızca neyi değil — diff zaten neyi gösterir.
  • git log --oneline ve git show, geçmişte gezinmek için gündelik araçlarındır.
  • -am, zaten takip edilen dosyaları tek adımda stage'ler ve commit'ler, ama asla yeni, takip edilmeyen dosyaları stage'lemez.
  • --amend, son commit'in yerine geçen yeni bir commit oluşturur — geçmişi asla yerinde düzenlemez, ve yalnızca kimsenin pull etmediği commit'lerde kullanılmalıdır.
  • HEAD her zaman o an checkout edilmiş commit'ine işaret eder; HEAD~1/HEAD~2 ona göreceli önceki commit'lere referans verir.

Cheat Sheet

git log --oneline              # kompakt geçmiş
git show <hash>                # bir commit'in tam içeriği
git commit -am "message"       # takip edilen değişiklikleri stage'le + commit et
git commit --amend             # son commit'in yerine geç
git commit --amend --no-edit   # yerine geç, aynı mesajı koru
git show HEAD~1                # mevcut commit'ten önceki commit

Terimler Sözlüğü

  • HEAD — şu an checkout edilmiş commit'ine işaret eden bir pointer.
  • Amend — son commit'in yerine, ek değişiklikler ve/veya yeni bir mesaj içeren yeni bir commit'i koymak.
  • Conventional Commits — commit özetlerini bir tip önekiyle (feat:, fix:, vb.) başlatma konvansiyonu.

Bilgini Test Et

Bu derse ait quizi çözmek için giriş yapın.

Giriş Yap